En uiteraard voelt het ook goed!

Een weerzien na 7 maanden Oost- en Noord-Europa, dat kan qua emoties best tellen.

En qua gesprekstof natuurlijk ook!

Er zijn dan ook veel verhalen. Zelfs ondanks een toch stevig gevulde blog, hebben we nog serieus wat andere ervaringen en bijhorend fotografisch materiaal die we hier niet publiceerden. Maar zoals gezegd, een tentoonstelling voor de hongerige onder onze lezers volgt, net als de concrete informatie om dit evenement bij te wonen .

Wat blijft er bij na 7 maanden langs 13 landen (Turkije, Bulgarije, Roemenië, Moldavië, Oekraïne, Hongarije, Slowakije, Polen, Wit-Rusland, Litouwen, Letland, Estland en Finland) ? Veel, heel veel. Enkele korte gedachten die ons spontaan te binnen schieten om het één en het ander kort samen te vatten:

Turkije en Finland, het begin van onze reis en het einde, zijn twee landen die er tussenuit springen. Heel anders de andere landen.

Roemenië en Moldavië, Europa kent geen gastvrijere plaatsen. Heel eenvoudige levens in heel eenvoudige dorpjes, het kan beter, het kan slechter, maar er wordt niet te lang bij stilgestaan want de tomaten moeten dringend geplant worden.

Hongarije, het land dat de ondankbare plek in onze reischronologie belichaamde door het eerste Westerse en vooral toeristische land te zijn na Roemenië, Moldavië en Oekraïne. De eerste Hongaarse dagen zorgde dit bij ons nog voor euforie (‘wow, zoveel mooie rode tomaten, perfecte komkommers, Hollandse kaas, stokbrood, …’) maar dat sloeg al gauw om in de teleurstelling van het opgaan (en bijna verdrinken) in de grote toeristische massastroom. Rechtvaardigerwijs zouden we dit land los van de andere landen nog een keer opnieuw moeten aandoen.

Oekraïne en Wit-Rusland, onze twee stokpaardjes. De twee moeilijkste landen, tegelijk de twee interessantste landen. Het verst van ons bed, laat het ons zo stellen. Hoe anders, dat valt moeilijk uit te leggen. Je moet er geweest zijn, je moet het voelen, je moet het lezen in het cyrillisch en het aan den lijven ondervinden bij communicatiestoornissen met de plaatselijke bevolking. Geweldige ervaring die om meer vraagt…

Rusland, de grote afwezige op onze toer door Europa, maar desondanks de meest aanwezige. Het land zelf hebben we dan niet bezocht, de Russische invloed was vanaf Bulgarije tot Estland voelbaar, hoorbaar en zichtbaar, zelfs vaak eetbaar. In Moldavië vormde de Russische gemeenschap tot voor kort de elite. Maar wie zoals ons ten tijden van de studentenopstand Chisinau (de hoofdstad) bezocht en daarna de (hertelde) verkiezingsuitslag bestudeerde, weet dat dit snel tot het verleden zal gaan horen. In al de andere landen waren de vele Russische “migranten” meestal reeds tot de bodem van de samenleving gedoemd. Het is een pijnlijke, moeilijke en ingewikkelde kwestie waarmee vele ex-sovjetlanden nog niet in het reine zijn gekomen.

Rusland versus de Europese Unie. Een terugkerend thema dat sterk samenhangt, of misschien zelfs gelijk is aan de rode draad van onze reis: de oostelijke grens van de EU. Alle landen (Turkije uitgezonderd) op die oostelijke grenzen schipperen op een stabiel tot onstabiel evenwicht tussen deze twee grootmachten. Het werd mooi verwoord in een toeristische brochure over Riga (hoofdstad van Letland): Riga is als een vliegtuig, wanneer de ene vleugel overhelt naar de EU, zal de andere vleugel zich distantiëren van Rusland. Dit of/of verhaal is jammer genoeg een heikel punt in alle door ons bezochte landen. Zou het ooit een en/en verhaal worden, én de EU én Rusland? Moeten al die grenslanden steevast kiezen en daardoor de rug toekeren naar de andere? Het is alleszins een overheersend gevoel dat ons zal bij blijven na deze reis: dat er momenteel nog niet veel geslaagde evenwichtsoefeningen te vinden zijn zowel binnen als buiten de grenzen van de Europese Unie wat Rusland versus de EU betreft. Dat en het overheersende gevoel dat onze reis een actueel interessante en relevante reis was, dat het bruist aan de grenzen van de EU, dat het daar is dat men geschiedenis schrijft en dat we met andere woorden geen betere rode draad dan de oostelijke EU-grens konden hebben bedacht voor ons avontuur!

Dus was het de moeite? Ja! Het was een geschiedenisles, het was een les in West- Eurocentrische bescheidenheid, het was een serieuze verbreding van onze horizon, een levensles voor twee jongelingen, een betere test voor onze relatie dan eender welk VT4 programma, een test voor onszelf, een weg langs vele geweldige ontmoetingen en ervaringen, enfin…onvergeetbaar!

En we hebben het gehaald…

En wat nog straffer is: onze relatie én onze camper ook!

Met elke afgelegde kilometer werd Europa groter…

De winter komt steeds sneller in zicht,

Onze lagen truien nemen zienderogen toe.

De laatste toeristen lopen nog eenzaam door de straten van Tampere, Turku of Kotka. Het is nu de moment om de Finnen te zien in Finland, nu al de andere nationaliteiten het één voor één opgeven. De terrasjes zijn leeg, de toeristische centra gesloten, het hoogseizoen is weer voorbij.

Wij zijn de laatste toerist in Finland. We verkennen nog snel, voor de vrieskoud, het zuiden van Finland. Alle andere mobilhomes rijden steevast in de tegenovergestelde richting. Maar de Fines natuur is op zijn best in alle eenzaamheid, dus ons hoor je niet klagen. Aan de rand van de zee vol eilanden en baaitjes, vol rotsen en riet, daar voelt het alsof je de hele wereld voor jezelf hebt.

Wij zijn de laatste toerist van Finland én Finland is onze laatste toeristische halte op onze tocht.. Het aftellen is nu echt begonnen, met nog slechts 3 Finse herfstdagen voor de boeg.  Zeven maanden door Europa trekken, ne mens kan het niet beter hebben, zeker wanneer je eindigt in Finland!

Zeven maanden rondtrekken op zoek naar wijsheid en foto’s, het kan niet op. U zag en las al uitgebreid, maar het neusje van de zalm, meerdere neusjes van de zalm, hielden we nog achter. Kwestie van de lezers nu al op te warmen, meer fotografische hoogstandjes mogen ergens in 2010 tentoonstellingsgewijs verwacht worden. Uiteraard later meer daarover. Toch lichten we nog even een tipje van de sluier met dit kleine reeksje rasechte Finse streetwear portretten! Om onze theorieën over de Finse mode (zie voorgaand Fins bericht) te staven, want je moet al heel speciaal gekleed zijn om hier in Finland op te vallen!

Wie had dat gedacht, onder dat verroeste oppervlak schuilt een ware hengst. Een fitte bejaarde die met ons zijn tweede jeugd in al zijn glorie beleeft! Vele onder de lezers hadden hun bedenkingen, of dachten toch zeker dat we ergens halverwege voorgoed in de modder gingen blijven steken of fataal in eigen brandstofvocht verslikken en een laatste donkere CO2 wolk uitademen… Maar dankzij een paar wonderdokters en vele knutselwerkjes voor ons vertrek, is alles zo vlot gelopen dat we het zelf nog niet kunnen geloven. Wat ging ondanks alle schouderklopjes uiteindelijk wel fout? Modder, zoals reeds aangehaald. Met één keer een grootse hulpactie van een Oekraïnse tractor en vele keren kleinere acties van Joachims sneeuwkettingen. Uitlaat, dat was even een knalpotje. Maar dat bleek ook snel, en enkele euro’s later door een professionele Roemeense uitlaatspecialist terug in elkaar gezet. Een ongelukje met onze rechterachteruitkijkspiegel, waardoor we even beroep moesten doen op Wit-Russische creativiteit die momenteel elk moment kan instorten, maar hopelijk de Belgische grens nog haalt. En de dieselfilter… deze keer geen vuile brandstoftank zoals we in België zo vaak tegenkwamen, maar water in de diesel. En ook dat was snel en iets meer euro’s later (we zaten ondertussen al in Litouwen) opgelost. Dat is gemakkelijk op één hand te tellen!

Ons Stutje, onze gesprekspartner in tijden van gebrek aan gesprekstof, ons huisje op wielen, onze rijdende droogmachine, onze keuken, slaapkamer en badkamer ineen, en dan vergeten we nog ons luxueuze salon. Ons Stutje, van buiten misschien klein, maar van binnen oh zo ruim! Hij heeft het juiste formaat. Was hij wat groter, dan was het onmogelijk ons op al die adembenemend mooie plekjes te manoeuvreren. Was hij wat kleiner…dan hadden we wel aan chronische claustrofobie geleden. Was hij wat chiquer, dan viel hij in zoveel landen volledig uit de toon. Was hij wat krakkemikkiger, dan had hij het niet gehaald. We herhalen het nog één keer: leve ons Stutje!

Als je Estland kan beschouwen als een romantische versie van de Middeleeuwen met als hoogtepunt het mooie Tallinn, dan houdt men in Finland een heel ander beeld aan de Middeleeuwen over. Hier is die Middeleeuwse fascinatie van een veel donkerdere aard. Je hebt namelijk twee Finnen, de Lordi-Fin en de Desinger-Fin.

De Lordi-Fin

Voor kenners van het Eurovisiesongfestival, maar misschien ook voor sommige mindere goden, Lordi is dat zootje ongeregeld dat enkele jaren geleden het songfestival op zijn kop zette door met monstermaskers en gruwelijke outfits, heavy metal en dito geschreeuw het festival te winnen. Wel, die monsterachtige outfits en toebehoren zijn hier best populair, zo blijkt. Iets bravere versies in het straatbeeld, met lange manen, zwarte doodskop T-shirt en veel spijkers. Hier is het donkere, het monsterachtige, het wrede van de Middeleeuwen een hele subcultuur.

De Designer-Fin

Helsinki wil zich graag een desingstad noemen, en terecht. Veel strakke Scandinavische gezelligheid in de interieurs, maar ook veel strakke Scandinavische designeroutfits in het straatbeeld. Als een Fin geen heavy metal outfit draagt, dan gaat hij/zij voor het hip fashionable designer spul. Net als de interieurspullen impliceert dit eenvoud, zelfs soberheid, maar toch doordrenkt van originele toetsen of een frivool detail. (Tenzij het om een Amerikaanse toerist gaat, die aan hun AS Adventure survival outfis met drinkbus en kompas te zien van Helsinki een wildernis op de noordpool verwachten. Ook in designersteden blijken toeristen vaak een karikatuur van zichzelf.)

Als je onze reis een beetje gevolgd hebt van Turkije over Bulgarije, naar Roemenië, Moldavië, Oekraïne, Hongarije, Slowakije, Polen, Wit-Rusland en de Baltische staten, dan weet je dat we nu weer in een totaal ander Europa zijn terecht gekomen. De Finnen vinden zelf misschien van niet, maar dit is voelbaar Scandinavië. Behalve één orthodoxe kathedraal en enkele Russische nummerplaten is het gedaan met de zichtbaar Russische invloeden, hoe graag de zoveelste souvenirwinkeltjes met hun Babouschka’s u ook het tegendeel willen doen geloven. (Die Babouchka’s horen samen met Hugo Boss, Coca-cola, Mc Donalds, Fornetti en Finetti, tot de echte multi-nationals van Europa) Finland betekent een nieuwe wereld, en voor ons onze laatste twee weken van deze reis…

Wordt nog vervolgd!

Maar voor we op de zoektocht naar vadertje Rusland verder gaan, nog even een kort verslag van onze ontmoeting met een ander vadertje: Vader Kerst!

Het is jullie misschien niet bekend, of jullie zijn erin geluisd door Coca-cola, Finland of Lapland, maar de enige echte kerstman is woonachtig in Estland! Meer bepaald in het cultureel centrum van een godvergeten stadje waar verder echt niks te beleven valt. Om wat volgt ten gronde te begrijpen moet eerst een schets gemaakt worden van ‘culturele centra’ zoals die in kleine (Estse) stadjes durven voorkomen. Zo’n centrum is in zo’n geval in feiten een veredelde muziekschool, tekenschool, zelfs dansschool, cinema, theaterzaal en enige vergaderplek van de stad in één nogal saai gebouw samengeperst naast kamerplanten en oubollig groene tafellakens. Bij het betreden van zo’n gebouw vraagt men zich dan ook hardop af waar zich het huis van de kerstman bevindt, zoals aangegeven in de toeristische folder. Daarop volgen 10 minuten stress en improvisatie onder het plaatselijke gemeentelijk personeel en een inderhaast opgetrommelde ‘tolk’, zodat speciaal voor ons Santa Claus himself de deur naar zijn eigenste huis kan open doen! Een privé ontmoeting met de kerstman, in zijn real life kerstkaartje met lichtjes, kaarsen, kerstboom, rustieke meubels van plastiek, fake haardvuur en al! En de kerstvader zelf, die ziet er uit zoals een kerstvader eruit hoort te zien. Niet de plastieken rood-wit variant die eind december als bende inbrekers massaal de Vlaamse voorgevels beklimmen. En wie wist dat de kerstman zo mooi  ‘Oh my darling Clemetine’ in het Ests kan zingen? We hebben de tolk maar niet laten vertalen dat in België de kerstman helemaal niet bestaat…

Wie hier in Estland nog amper bestaat, is niet father christmas, maar Lenin. Toch schijnt er zich in de laatste stad van de Europese Unie, die verre oostelijke uithoek van het Estse rijk, op de botsing tussen oost en west, daar ergens waar de Russen al met voorsprong in de meerderheid zijn (slechts 4% van die laatste stad spreekt Ests!), daar zou zich de Laatste Lenin van Estland schuilhouden.

Narva en het hele oostelijke deel van Estland wordt sinds sovjettijden voornamelijk bewoont door Russisch sprekende inwoners. Tijdens de sovjettijden moesten ook alle Esten die taal machtig zijn, maar dat is ondertussen al lang vergeten. De Russen zelf spreken amper een woordje Ests en bijgevolg ontstaan er hier twee aparte taalgemeenschappen, hoewel wij durven vermoeden dat het verschil tussen deze gemeenschappen zich niet enkel beperkt tot de taal.

De jongere generatie Estse Esten en Russische Esten praat Engels tegen elkaar, de oudere Russisch. Zo gaat dat tegenwoordig in de voormalige Oostblok landen. Maar onder de jongere generatie Russische Esten groeit traag maar gestaag het besef dat ze beter ook een mondje Ests kunnen leren, zodat ze naar de Estse universiteit kunnen gaan en een volwaardige burger van hun land kunnen worden.

Op weg dus naar de Russische grens, een symbolische plek op onze reis, een groots moment. Als om dit kracht bij te zetten strekt zich 12 kilometer voor die grens een lange rij vrachtwagens uit, wachtende om Rusland te mogen betreden. De truckers moeten hier soms 7 dagen wachten, sigaretten roken, vodka drinken en slapen, voordat ze de grens over steken en dan 10 uur  rijden later al in Moskou zijn. Narva, het grensstadje zelf, de laatste bastion van de EU, bevindt zich aan de oevers van een betrekkelijk smalle rivier die de grens vormt met Rusland. Het is een klein stroompje, die grens tussen Estland en Rusland, maar het stroomt heftig! Aan de ene kant van de oever staat een kasteel, aan de overkant van de oever staat zijn Russische tegenhanger op nog geen pijl-en-boogafstand van elkaar verwijderd. Ze stammen dan wel uit lang vervlogen Zweedse en Tsaristische tijden, ze symboliseren toch het huidige politieke klimaat. Het Estse kasteel is vrij sierlijk en elegant te noemen, verfijnd met een mooie witte toren (Lange Herman), de Russische variant is bijna geen kasteel meer maar een hoog bewaakt, versterkt fort. Een burcht zoals je het als kind voorstelde. Gelukkig ligt tussen beide vestigingen een smalle, hoge Brug der Vriendschap. Veel te smal om al het dagelijkse overgangsverkeer aan te kunnen, maar er is een verbinding!

De zon schijnt en we voelen ons behaaglijk op de Estse oever tussen vissers en trouwers. We hebben een stel warme, door echte Russen gebreide tweedehandstruien voor de winter ingeslagen en een fles champagne en Estse chocolaatjes van een pasgehuwd paartje gekregen. We voelen ons bijna voldaan…

Wat ontbreekt er nog? De Laatste Lenin van Estland! Waar vinden we hem bij toeval? In een klein hoekje van het Estse kasteel, angstvallig en wanhopig wijzend naar Moskou, slechts 10 uren rijden maar oh zoveel uren wachten van hier verwijderd!

Ligt het aan het nieuwe schooljaar en de daarmee gepaard gaande terugkeer van de jeugd in de Estse straten, of heerst er in het gezellige Tartu (de studentenstad van Estland) altijd zo’n ongedwongen, levendige, jeugdige en hippe sfeer? Het is alleszins tijden geleden, waarschijnlijk van die dag in België toen we in onze camper stapten, dat we zoveel hippe jeugd in spannende Bob-Dylanbroekjes, dito zonnebrillen en dito attitude zagen. Hier geen hoge hakken, vleeskleurige panty’s of plastieken rokjes, of ze moeten zich goed verstopt hebben. Hier overtuig je een hippe tiener met de zin “the people in Belgium don’t realise how fashionable Estonians are. Wij komen van Oekraïne, Wit-Rusland en Letland, dus je kan je voorstellen dat we overdonderd worden door jullie kledingkeuze. Laten we het vastleggen zodat ze in België even overdonderd kunnen zijn.” Dat werkt! Want het mag gezegd worden, de Esten zijn trots op hun land! Menig Estse vlag en nationalistisch standbeeld helpen de toerist  zich daaraan te herinneren. Dat en de Estse vlaggetjes die te pas en te onpas op de kledij van de Est opduiken, doen een mens beseffen dat dit land nog niet zolang (terug) op de kaart staat en de wereld, maar misschien vooral zichzelf, moet/wil overtuigen van hun unieke, historisch te rechtvaardigen karakter!

Blank or White

Opvallend: tot hiertoe kwamen we zelden tot nooit een medemens tegen met een andere, laat staan donkere huidskleur, tenzij het een zongebruinde, hooggehakte dame op het Letse strand betrof. Op enkele toeristen in de hoofdsteden na kunnen we het aantal zwarten of Noord-Afrikaanse types op één hand tellen. Als je de Roma niet meerekent (en dat doen ze hier zowat altijd), hebben we de afgelopen maanden om het zo te zeggen door “raszuiver” gebied gereisd. Het is een raar gevoel dat we een lange tijd niet konden definiëren, maar er ontbreekt iets wezenlijks in het straatbeeld. Wij Belgen missen de occasionele Turk, Marokkaan, Chinees, Japanees, Kongolees of platte kees. Het is bevreemdend in onze ogen dat alle Chinese Takeaways, Kebabzaken, nachtwinkels, Indische snuisterijen winkels, en den Italiaan telkens een blond, blauwogige plaatselijke schone achter de toog heeft staan. De mengelmoezen die in België overal zo vertrouwd zijn, bestaan hier niet. Zelfs de vele hoofdsteden die we aandeden kunnen nog geen klein beetje voor multicultureel doorgaan. Ooit was het anders, maar nu ligt er in het oosten van Europa één grote blanke buffer met hier en daar een verloren gelopen Roma zigeuner om het leven toch een beetje te kruiden.

Één plek is de moeite van het vernoemen op deze blog extra waard: Kolka!

De naam zegt het zelf, Kolka is het uiterste puntje van letland, daar waar in al zijn woestenij de kolkende golven van de Oostzee niet al te zachtaardig in aanraking komen met de Golf van Riga. Meesterlijk om op het uiterste puntje strand dit oorverdovende krachtige schouwspel te bewonderen, zeker in combinatie met de indringende geur van rotte schelpdieren en zeewier zodat het ook een lust voor de neus is.

En uiteraard ook meer dan de moeite waard is het wondermooie Riga, vol kastelen, kerken maar vooral Jugendstill en andere Art Nouveau artefacten. Geweldig!

Jammer van de zaak dat ons humeur last had van een ‘gebrek aan campinggas’ gehalte. Met andere woorden, geleid door de sowieso al onduidelijke website van Campingaz dachten we hier in Riga eindelijk onze voorraad gas aan te vullen, maar dat is iets te optimistisch. Want één ding mag je niet vergeten als grote bedrijven met grote slogans afkomen: Europa is niet gelijk aan Oost-Europa. Zo stellen gsm-operatoren dat die speciale tarieven voor Europa toch niet in het ‘verre oosten’ geldig zijn. Hoe zeer ze ook het tegendeel beweren, uw maestro kaart werkt echt niet in heel Europa. En campingaz is dus zeker niet in heel Europa verkrijgbaar, of het hangt er vanaf waar een mens/bedrijf zijn Europese grenzen trekt. Na in tientallen winkels evenveel verschillende kooksystemen voor de kampeerder te hebben aanschouwd (meestal is er dan zelfs een ‘fornuisje’ van het ene merk en een gasballonnetje van een ander merk, en voor de ervaren kampeerder onder ons is geweten dat verschillende merken in zo’n gevallen niet compatibel zijn), hebben we onszelf maar een nieuw systeem en een grote voorraad gas aangeschaft! Waar is de EU met zijn consumentenbescherming als je ze nodig hebt, he!

Later die week, iets buiten Riga is het 1 september, voor velen onder ons altijd een nieuwe start van een beloftevol schooljaar. En zo ook in Letland, waar men die hoopvolle gedachte nog eens extra kracht bij zet met een opgepoetste outfit en een grote bos bloemen! Allemaal veel gedoe zo op de eerste schooldag hier, maar niet getreurd, we hebben er beelden van:

Net toen we vreesden ten onder te gaan aan een overdosis kerken, kathedralen, eeuwenoude stadshuizen en dergelijke historische bezienswaardigheden, kwamen we in het Letse Liepaja terecht. Daar waar we de laatste tijd niets meer voelden bij het betreden van de zoveelste mastodont vol tierlantijntjes, zorgde een eenvoudige kathedraal in Leipaja voor een onverwachte, plotse ommekeer.. Het interieur was adembenemend, alles gehuld in een mooi, sereen grijze waas, met een overvloed aan gouden krullen rond het altaar en de preekstoel. Moeilijk uit te leggen waarom deze kerk ons hart wel veroverde en al die vorige niet, maar we zijn oh zo blij te beseffen dat er nog kerken/bezienswaardigheden zijn die zulke emoties bij ons teweeg kunnen brengen.

Eigenlijk veroverde niet enkel deze kathedraal ons hart, maar de hele havenstad. Liepaja ademt een soort kruising tussen het té hippe Antwerpse Zuid en het té alternatieve Gent uit, waardoor wij ons er meteen thuis voelden. Wanneer we dan nog geheel onverwacht het geweldige (en gigantisch goedkope) hotel Fonaine tegen het lijf lopen, is onze kennismaking met Letland meteen geheel geslaagd! Hotel Fontaine aan de kaaien is Marokko meets fluo, meets kitsch meets sovjet. Het beste hotel tot hiertoe voor de beste prijs. Wat je u daarbij moet voorstellen? Check it out!

Je zou denken dat die eerste dag in Letland nu wel genoeg onverwachte wendingen bevat, ware het niet dat plotsklaps uit het niets een jongeheer opduikt met een geweldig groot… pak frieten! En niet zomaar een pak frieten, maar een pak frieten zoals een Belg zich een pak frieten voorstelt, een wit kartonnen dozeke met veel frietjes en een goeie kwak mayonaise erop. Ons hartje maakte een sprongetje en we volgden in tegengestelde richting van onze gefrituurde Messias onze neus richting snackbar voor ons eigenste bakje goud met een toefje witte diamant. Even terug in België…

Toch stiekem blij niet in België maar aan de Letse, kilometerslange kust te vertoeven! Het is hier geweldig! Een strandganger van het meer eenzame, rustige type kan hier uren doorbrengen op witte zandstranden met enkel hem/haarzelf, de zon en de zee. En dat is exact wat wij ook doen. Met kampeerplekjes die wondermooie zonsondergangen in de zee belichamen, meters lange zandkastelen en ochtendgymnastiek op een compleet verlaten strand. Zoals u hieronder kan zien, we worden hier volleerde Letse badgasten van formaat.

Ps: onze camper houdt nog steeds stand, ware het niet met een nieuwe dieselfilter en een paar lastige ritjes tot de dichtstbijzijnde garage. Hip hip hoera voor 1982 en de Volkswagens die toen van de band rolden, die zijn duidelijk van geen kleintje (lees: miljoenen modderpaadjes, bulten en gaten, spoorvorming, bergjes met serieuze hellingsgraden, …) vervaard. 

Zo onvoorstelbaar hoe één kleine grens, één dunne lijn, zoveel veranderingen teweeg brengt. Het is een beetje onwezenlijk na 2 weken Belarus… We worden lichtjes zot van het overaanbod bij ons eerste bezoek aan één van de vele supermarkten. Als kleine jongetjes met een ongedekte cheque in een speelgoedwinkel gapen we naar al het lekkers en wordt het moeilijk om te bepalen wat we eerst willen proeven: het stokbrood? De brie? De salami die dit keer eruit ziet als salami? Koffiekoeken? Chocolade van een niet Russische oorsprong?

Vilnius en Minsk, nog zo’n tegenpolen, symbolisch misschien voor de 2 landen in hun geheel. Minsk is levendig, maar dan levendig vol Wit-Russen. Vilnius moet het qua levendigheid jammer genoeg van de toeristen hebben. Vilnius betekent smalle, gezellige kasseienstraatjes met kleine huisjes en veel kerken en kathedralen. Minsk betekent bombastische stalinistische meesterwerken aaneengeschakeld tot één groot, heroïsch overwinningssymbool van het Rode Leger. Vilnius heeft een winkelstraat zoals wij die in België kennen, met grote winkels vol kleding of schoenen of boeken,… In Minsk vind je wel kleding, schoenen of boeken maar verspreid over tientallen kleine winkeltjes en shoppingcentra steeds uitgebaat door opgetutte jonge of iets oudere dames die niet echt van plan zijn veel te verkopen die dag. Minsk is één grote ode aan Lenin en zijn aanhangers. Vilnius is net als gans Litouwen helemaal ontdaan van elk symbool dat nog maar een beetje kan verwijzen naar het communistische sovjetverleden, tenzij het symbool staat voor een overwinning op dit te vergeten deel van hun geschiedenis.

Een mooi symbool voor het verzet van de Litouwers tegen hun Russische overheersing zijn de ‘hills of crosses’. Dit zijn twee heuvels die compleet bedolven zijn onder de kruisbeelden en paternosters, volgens sommige schattingen loopt het aantal kruisjes en Jezusjes die hier hangen op tot 200.000. Maar onze reisgids dateert van 2007, en elke dag worden hier tientallen kruisjes aan het geheel toegevoegd door de vele pelgrims en toeristen. Deze prachtige plek bestaat volgens de legendes al eeuwen, maar werd door de Russen indertijd verwijderd en verboden. De Litouwers lieten zich echter niet zomaar uit hun veld slaan en kropen stiekem terug, hun vrije leven riskerend, om een nieuw kruisbeeldje op de heuvels te installeren. Als je ooit in de buurt mocht zijn, is deze plek zeker een bezoekje waard!